چاپ باتیک یا کلاقهای
چاپ باتیک یا کلاقهای را به نوعی میتوان نقشگذاردن بر روی انواع پارچه به خصوص ابریشم معنی کرد. کلمه باتیک از لغت Ambatik مشتق شده است 
که معنی آن یک پارچه با نقاط کوچک است. باتیک کلمهای جاوه ایست و جاوه یکی از جزایر کشور اندونزی میباشد. این لغت با معنای خاص خود در جزایر جنوب شرقی آسیا و ژاپن هم رواج دارد و این هنر از ابتدا از این مناطق نشأت گرفته است اما بر طبق اسناد موجود اصالت این هنر به چین میرسد.
پارچههای ابتدایی که از غارها و یا قبور فراعنه پیدا شده است و همچنین رواج هنر چاپ باتیک در میان بومیان جاوه و سوماترا، موید این ادعاست که هنر چاپ پارچه قبل از رنگرزی به وجود آمده و انسان آن دوره میتوانسته با وسایل ساده و با استفاده از رنگهای طبیعی، گل یا عصاره بعضی از درختان پارچه را با نقش و نگار دلخواه بیارایند. پس از شناخته شدن رنگهای طبیعی، هنرمندان این دوره دریافته بودند که با گره زدن و دوختن، چین دادن و یا لایه و تا کردن نقاط معینی از پارچه میتوان از نفوذ رنگ به داخل آن نقاط مخصوص و مورد نظر جلوگیری نمایند و در نتیجه یک طرح بسیار ساده و ابتدایی روی پارچه ایجاد میگردد.
در قرن 6 و 7 میلادی بازرگانان و کاروانهایی که راه جاده ابریشم را میپیمودند این متاع را به عنوان سوغات و یا برای فروش به همراه خود میآوردند.
بیشتر نقشمایهها در باتیک دارای معنای نمادین هستند و از طرحهای سنتی کهن گرفته شدهاند. متداولترین طرحهای باتیک متشکل از خطوط متقارن در هم بافته و نقشهای ساده گیاهی هستند. با وجود این، تقریباً میتوان از هر نقش و طرحی برای چاپ یا نقاشی باتیک استفاده نمود.
در ایران نیز این هنر با نامهای باسمه و قدک آغاز به کارکرد که البته آن را به نام چاپ کلاقهای (کلاغهای) نیز میشناسند. این نام به این دلیل بر روی این هنر گذاشته شد که روش کار در ابتدا در ایران به صورت تکرنگ و تیره بود و روی نوعی روسری ابریشمی به ابعاد cm2 160×150 و یا cm2 170×160 انجام میشد که به نام کلاقه معروف بود و در ضمن طرحهایی که به وجود میآمد شباهت بسیار به پرهای کلاغ داشت.
در این روش ابتدا پارچه را در چند قسمت گره میزدند و سپس با رنگ سیاه یا یک رنگ تیره، رنگ میکردند. پس از باز کردن پارچه نقوشی مانند پرهای کلاغ ایجاد میشد رنگهای مصرفی در این نوع تولیدات رنگهای راکتیو است که بسیار مناسب میباشد.
بعدها توسط بومیان بدوی ساکن در اندونزی مادهای بهوجود آمد که این هنر را به دنیای نوینی برد. آنها از حلکردن برگ درخت موز در محلول سود سوزآور ماده چسبناکی بهدست آوردند که وقتی با خاک رس مخلوط میشد، به عنوان ماده مقاوم با قلم روی پارچه استفاده میگردید.
در این هنر گاهی نقشها، توسط واکس مخصوص بهصورت منفی ایجاد میشوند و زمینه رنگ شده جهت طرح بعدی آماده میشود و گاهی این طرحها مستقیماً روی پارچه پیاده میشوند و بهاصطلاح از روشهای باندا استفاده میشود.
در چاپ منفی طرح، ابتدا با وسیله مخصوص، واکسی بر روی پارچه بهصورت طرح موردنظر گذاشته میشود و سپس پارچه را در حمام رنگ فرو میکنند. قسمتهای آغشته به واکس، رنگ را به خود جذب نمیکند و طرح موردنظر را ایجاد مینماید.
بر اساس رنگ متن به قرار زیر میباشد:
رنگ نارنجی، رنگ روز سپاسگزاری و نشانی از چشم انداز پاییزی و شعله آتش میباشد. نارنجی رنگ خوشبختی بوده و احساسات ما را آزاد و باعث ترویج احترام به خود می شود و به خاطر اثر تحریك كنندگی آن با افسردگی مقابله و شوخ طبعی را در انسان پرورش میدهد و رنگهای روشنتر آن مانند هلویی و زرد آلویی باعث رفع عصبانیت میشود. 
هم یاد شده است و از دو نوع حلزون دریایی به نامهای «مورکس Murex» و «پورپوریا Purpurea» به دست می آید. غده ای مجاور حفرهﻯ تنفسی آنها وجود دارد که این رنگ را ترشح می کند. برای به دست آوردن 1 گرم از این رنگ باید حدود 5000 حلزون استفاده شود که همین امر و همچنین سختی فرآوری آن باعث بالا بودن قیمت آن بوده است.
این اجزا را پس از آسیاب شدن و نرم کردن به صورت خمیری رقیق درمیآورند. آنگاه وسیله سرامیکی مورد نظر را در این خمیر غوطهور کرده و پس از سرد و خشک شدن ، آن را در کوره تا دمای معین حرارت میدهند. پس از لعاب دادن روی چینی ، روی آن مطالب مورد نظر را مینویسند و یا طرح مورد نظر را نقاشی میکنند و دوباره روی آن را لعاب داده و یک بار دیگر حرارت میدهند. در این صورت وسیله مورد نظر پرارزشتر و نوشته و طرح روی آن بادوامتر میشود. لعابها در انواع زیر وجود دارند:
(به صورت سفت کاری) با کاهگل و یا سفید کاری و یا سقفهای تزیین یافته به کاربندی و غیره، رابطه ی مستقیم با بضاعت و توانایی مالی صاحب رنگرزخانه دارد. به این معنی که یک رنگرز ساده با بضاعت مالی اندک به یک کارگاه با سفت کاری معمولی اکتفا کرده و دیگری که متمول تر بود تا حد توانایی به آرایش داخل کارگاه خود پرداخته است.قدمت بنای کارگاه های رنگرزی همزمان با قدمت بازار کاشان یعنی از حدود حکومت زندیه است که البته تغییر و تبدیل هایی در دوران های مختلف در آن رخ داده است. وجود چاه نیمه عمیق قدیمی و حوضچه های شست وشوی مواد رنگ شده و همچنین حیاط مانندی فضای بدون سقف در کنار کارگاه ها از دیگر ویژگی های محل فعالیت رنگرزان است. فرورفتگی های میان هر دو ستون در اکثر کارگاه های رنگرزی که امروز جای اجاق و پاتیل مسی رنگرزی خامه است ، در گذشته جای قرار گرفتن خمره های رنگرزی با نیل طبیعی (غیر آماده) بود. علت جایگزین شدن اجاق و پاتیل رنگرزی به جای خمره های سفال قدیمی تحولی است که حدود نود سال قبل در ابزار حرفه ی رنگرزی به وجود آمد.(کارگاه های رنگرزی خامه ی قالی در گذشته ، کارگاه های رنگرزی اجناس شعر بافی بودند که تغییر کاربری دادند). از دیگر قسمت های کارگاه ، پلکان قدیمی متصل به پشت بام است که در انتقال خامه ی رنگ آمیزی شده به پشت بام و خشک کردن آن (در فصل سرما و اعتدال) نقش به سزایی دارد. در فصل تابستان و گرما خامه های رنگ شده را در حیاط مجاور کارگاه خشک می کنند. 
با سلام...